Odsetki za opóźnienie w płatnościach — co warto wiedzieć
Gdy kontrahent płaci po terminie, masz prawo naliczyć odsetki. W transakcjach między firmami domyślną podstawą są odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych (ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom). Strony mogą też stosować odsetki ustawowe za opóźnienie z Kodeksu cywilnego. Wysokość obu zależy od stopy referencyjnej NBP.
Ten kalkulator liczy odsetki odrębnie za każdy okres obowiązywania stawki (gdy zaległość obejmuje zmianę stóp) — dzięki temu wynik jest dokładny, a nie uśredniony.
Trzy rodzaje odsetek — łatwo je pomylić
W obrocie gospodarczym spotkasz różne odsetki, które rządzą się osobnymi zasadami:
- Handlowe za opóźnienie w transakcjach handlowych (między firmami i z podmiotami publicznymi) — należą się z mocy ustawy, bez zapisu w umowie
- Ustawowe za opóźnienie z Kodeksu cywilnego (art. 481) — podstawowe odsetki cywilne, gdy nie stosuje się stawki handlowej
- Podatkowe od zaległości wobec urzędu skarbowego — liczone według odrębnych zasad Ordynacji podatkowej; tego ten kalkulator nie obejmuje
To narzędzie liczy dwa pierwsze rodzaje — wybierasz je w polu „Rodzaj odsetek".
Poza odsetkami: rekompensata za koszty odzyskiwania
W transakcjach handlowych, oprócz odsetek, przysługuje Ci zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności — równowartość 40, 70 albo 100 euro, w zależności od wartości świadczenia. Należy się z mocy ustawy, niezależnie od tego, czy faktycznie poniosłeś koszty windykacji. Dokładne progi i zasady znajdziesz na biznes.gov.pl. Zanim wystawisz notę, warto zweryfikować kontrahenta i jego rachunek.
Aktualne stawki odsetek za opóźnienie
Stawki wynikające ze stopy referencyjnej NBP 3,75% (obowiązującej od 5.03.2026) — te same, których używa kalkulator wyżej:
| Rodzaj odsetek | Stawka roczna | Jak liczona |
|---|---|---|
| Ustawowe za opóźnienie (art. 481 KC) | 9,25% | stopa referencyjna NBP + 5,5 p.p. |
| W transakcjach handlowych — dłużnik niepubliczny | 13,75% | stopa referencyjna NBP na 1.07.2026 + 10 p.p. (stała w II półroczu 2026) |
| W transakcjach handlowych — publiczny podmiot leczniczy | 11,75% | stopa referencyjna NBP na 1.07.2026 + 8 p.p. (stała w II półroczu 2026) |
Najczęstsze pytania
Jakie odsetki należą się firmie za nieterminową płatność?
W transakcjach handlowych: stopa referencyjna NBP + 10 p.p. (dłużnik niepubliczny) albo + 8 p.p. (publiczny podmiot leczniczy). Odsetki ustawowe za opóźnienie z Kodeksu cywilnego to stopa NBP + 5,5 p.p.
Ile wynoszą odsetki obecnie?
Stan na 6 lipca 2026: transakcje handlowe — 13,75% (dłużnik niepubliczny) i 11,75% (podmiot leczniczy); odsetki ustawowe za opóźnienie (KC) — 9,25%. Stawki zmieniają się wraz ze stopą referencyjną NBP.
Od kiedy do kiedy liczy się odsetki?
Od dnia następnego po terminie płatności do dnia zapłaty (włącznie). Za każdy dzień opóźnienia naliczana jest część rocznej stawki.
Jak liczone są odsetki w tym kalkulatorze?
Według wzoru: kwota × liczba dni × stawka roczna / 365, osobno dla każdego okresu obowiązywania danej stopy. Wynik jest pomocniczy — wiążąca podstawa zależy od umowy i przepisów.
Odsetki handlowe czy ustawowe (KC) — które mnie dotyczą?
Jeśli obie strony to firmy (lub podmiot publiczny), a transakcja dotyczy dostawy towaru albo usługi, z mocy ustawy stosuje się odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych. Odsetki ustawowe z Kodeksu cywilnego stosujesz poza obrotem handlowym albo gdy przepisy o transakcjach handlowych nie mają zastosowania.
Czy poza odsetkami należy mi się coś jeszcze?
W transakcjach handlowych tak — zryczałtowana rekompensata za koszty odzyskiwania należności w wysokości 40, 70 lub 100 euro, zależnie od wartości świadczenia. Przysługuje niezależnie od odsetek i od tego, czy poniosłeś realne koszty windykacji.
Czym różnią się te odsetki od odsetek od zaległości podatkowych?
To osobne kategorie. Ten kalkulator liczy odsetki za opóźnienie w płatnościach cywilnych i handlowych. Odsetki od zaległości podatkowych wobec urzędu skarbowego liczy się według innych zasad (Ordynacja podatkowa) i nie są objęte tym narzędziem.